Een podcast organiseren: de ultieme handleiding

Een podcast organiseren gaat verder dan een microfoon aanschaffen en op te nemen. Of je nu een podcast wilt starten voor je bedrijf, een podcast wilt beginnen als hobby, of gewoon wilt weten hoe je een podcast opzet zonder losse eindjes, het zou zonde zijn als je onderweg stappen mist. Deze handleiding licht het hele traject uit. Werk je al met een podcast technicus zoals wij, dan hoef je een deel hiervan niet zelf te regelen, maar er blijft nog genoeg over om rekening mee te houden. Kort samengevat behandelen we:

• Wat is het bestaansrecht van de podcast?
• Het selecteren van de gasten
• Voorbereiding gesprek
• Gespreksstijlen & karaktereigenschappen
• Opname apparatuur, ruimte en techniek
• Publicatie & marketing

Wat is het bestaansrecht van je podcast?

Als je maar één ding uit dit artikel meeneemt, laat het dit zijn: veel te vaak krijgen we bedrijven over de vloer met het idee om een podcast te beginnen, en zodra we naar de langetermijnvisie vragen, blijft het akelig stil. De podcastmarkt is inmiddels verzadigd, dus als jij aandacht wilt vasthouden, moet je harder je best doen dan gemiddeld. De ongemakkelijke waarheid is dat de meeste van ons minder grappig, interessant of entertainend zijn dan we zelf denken. Een paar podcasts worden groot puur op een “leuke babbel,” maar dat is een fractie van de markt. Neem je luisteraar, en dus deze vraag, serieus. Hoort iemand hoeveel tijd en aandacht er in een aflevering is gestoken, dan komt diegene ook terug.

Wie zijn je luisteraars?

Definieer eerst wie je ideale luisteraar is. Komt hij of zij uit de Randstad of van het platteland? Wat is de leeftijd? Welke hobby’s, welke podcasts beluisteren ze al wekelijks, naar welke artiesten luisteren ze? Hoe meer van dit soort vragen je kunt beantwoorden, hoe makkelijker elke volgende keuze in het organiseren van je podcast wordt. Je kunt simpelweg bedenken wat je ideale luisteraar zou willen, en die afweging maken.

Waarom verdien jij hun kostbare tijd?

Een pijnlijke, maar essentiële vraag. Neem “Europa Draait Door”, een podcast die wekelijks een goede dosis humor combineert met scherpe informatie over Europese actualiteiten. Precies de combinatie die hun doelgroep zoekt, en dat vertrouwen is verdiend, want de podcast werd twee jaar op rij genomineerd voor de podcast awards. Vraag jezelf hetzelfde af als je een podcast organiseert. Wat krijgt jouw luisteraar terug voor de tijd die hij investeert? Leg je doelgroep het liefst formeel vast voordat je verder gaat. Er is genoeg materiaal te vinden over het in kaart brengen van een doelgroep; we gaan er hier niet dieper op in, want er zijn nog genoeg andere onderwerpen te behandelen.

Het selecteren van de gasten

Heb je nog niet veel ervaring met podcasts opnemen? Laat je eerste gast dan iemand zijn die je al goed kent. Het gesprek komt zo vanzelf op gang, en je voelt je meteen een stuk meer op je gemak. Zodra je wat gesprekken hebt gehad, kun je binnen je netwerk zoeken naar gasten die iets nuttigs toevoegen, educatief of qua entertainment. Organiseer je een podcast over architectuur, dan zou iemand als Rem Koolhaas een droomgast zijn, maar wees realistisch, want zulke “A-class” gasten schuiven niet aan bij je allereerste aflevering.

Welk gespreksformat past bij jouw podcast?

Solo-cast. Eén host, één microfoon, gericht op een specifiek of gespecialiseerd onderwerp, zoals boek- of filmrecensies, reistips, of een filosofische invalshoek. Denk aan een aflevering als Sam Harris’ bespreking van waarom jihadisten hun tegenstanders nooit als gelijken zien; precies het soort onderwerp waar een goede solo-cast zich voor leent. Het grote voordeel is dat je timing en organisatie volledig zelf bepaalt, wat enorme flexibiliteit geeft. Daar staat tegenover dat je monoloog vol genoeg moet zitten met inhoud om een luisteraar minutenlang te boeien, en dat alle voorbereiding op jouw schouders rust. Kies technisch voor een degelijke maar simpele opstelling; ingewikkelder hoeft niet.

Gesprek met twee personen. Het meest vertrouwde format voor podcastluisteraars, gepopulariseerd door decennia aan tv- en radio-interviews. Er ontstaat een prettige heen-en-weer dynamiek, vaak met een lichte hiërarchie waarbij de één vragen stelt en de ander beantwoordt, en er is rust genoeg om een gast echt helemaal uit te horen. Dit werkt het beste wanneer je gast expert is op een vakgebied, en jij als host die kennis vertaalt naar begrijpelijke taal voor de luisteraar.

Gesprek met drie of vier personen. Hier verdwijnt die rust. Meerdere gasten die graag over hun eigen ervaringen praten, laten een gesprek al snel alle kanten op springen zonder een host die stevig de regie houdt. Er zijn mensen zoals Jort Kelder die zo’n groepsgesprek moeiteloos weten te dirigeren, maar zelfs ervaren presentatoren gaan weleens de mist in met een dominante gast aan tafel; het overkomt ook professionals. Goed uitgevoerd levert dit format wel de rijkste content op, met meerdere invalshoeken, meerdere persoonlijkheden en een levendigere dynamiek. Het vraagt alleen wel om een host die de touwtjes strak in handen houdt.

Gespreksstijl: positieve en negatieve wendingen

Een goed gesprek buigt mee met wat er op dat moment gebeurt. Verrast een antwoord je positief, haak er dan direct op in met een vervolgvraag; verdeel je vragenlijst vooraf in blokken van belangrijk, minder belangrijk en “leuk als er tijd over is,” zodat je weet welke vragen je hoe dan ook beantwoord wilt hebben en je focus niet verspilt aan minder waardevolle zijpaden. Valt een vraag juist verkeerd, zorg dan dat je vooraf een bruggetje hebt klaarliggen om het gesprek soepel een andere kant op te sturen voordat de spanning de rest van het interview drukt.

Wil je dieper in deze gesprekstechnieken duiken, inclusief hoe je een vragenlijst opbouwt en luistert naar wat een gast niet hardop zegt? Lees ons uitgebreide artikel over een podcastgesprek houden.

Podcast apparatuur, ruimte en techniek organiseren

De beste podcastmicrofoon is, hoe tegenstrijdig het ook klinkt, eigenlijk de juiste ruimte: een goedkope microfoon in een goede ruimte klinkt beter dan een dure microfoon in een slechte ruimte.

Toch raad ik klanten regelmatig de Shure SM7B aan; in mijn optiek de beste podcastmicrofoon die er is. Het is een dynamische microfoon die soms het karakter van een condensatormicrofoon aanneemt, en die vooral geluid recht voor het membraan oppikt terwijl achtergrondgeluid grotendeels buiten de deur blijft. Daardoor werkt ‘m ook prima in een minder akoestisch behandelde ruimte, zonder dat het kwaliteitsverschil storend wordt. Reken op zo’n €360. Ik gebruik zelf al jaren dezelfde SM7B zonder ook maar één probleem, en kan je garanderen dat je na deze aankoop nooit meer naar alternatieven hoeft te kijken. Dat grote namen als Joe Rogan, “No Such Thing As A Fish” en Philip DeFranco, stuk voor stuk podcasters met diepe zakken, al jaren voor dezelfde relatief betaalbare microfoon kiezen, zegt wel iets over wat ‘m te bieden heeft.

Kun je die aankoop nu niet doen, optimaliseer dan eerst je bestaande ruimte. Gestoffeerde meubels en tapijten maken een enorm verschil in akoestiek, want ze dempen de weerkaatsing van geluidsgolven, dus kies liever een kleine, goed gemeubileerde ruimte dan een grote kale kamer. Ook de juiste microfoonafstand scheelt al een hoop. Wil je precies weten hoe je dat effect in je voordeel gebruikt? Lees ons artikel over een stem warmer laten klinken.

Twijfel je tussen een USB- of een XLR-microfoon als je een podcast wilt opzetten? Een USB-microfoon is prima voor een hobbyproject: plug-and-play, geen extra apparatuur nodig. Wil je serieus een podcast beginnen en er langere tijd mee doorgaan, kies dan voor XLR. Dat vraagt om een aparte interface, maar geeft een betere geluidskwaliteit en meer ruimte om later op te schalen. Zoek je juist een robuuste, betaalbare microfoon om mee te beginnen? De Shure SM57 en SM58 gaan jarenlang mee en zijn nauwelijks kapot te krijgen, al missen ze de warmte die de SM7B toevoegt.

Welke interface heb je nodig?

Een XLR-microfoon heeft een interface nodig om zich met je computer te kunnen verstaan. Welke je kiest, hangt vooral af van met hoeveel mensen je opneemt. Voor een solo-cast volstaat een Focusrite Scarlett Solo. Neem je met twee personen op, dan is de Scarlett 2i2 de logische stap. Bij drie sprekers kun je uit de voeten met de Scarlett 18i8. Ga je een podcast starten met een groep van vier of meer, dan heb je een echt mengpaneel nodig, zoals de Devine MixDesk 1002, om iedereen apart te kunnen aansturen.

Podcast ruimte huren bij professionals

Kies je ervoor om apparatuur en ruimte uit te besteden, dan verzamelen we eerst alle informatie, zoals wie de sprekers zijn, wat het doel is en welk format je kiest. Op de opnamedag zelf komen we 1 tot 1,5 uur van tevoren langs, zetten de beste standaards en microfoons klaar, controleren of het geluid geweldig klinkt, en bewaakt een van onze technici tijdens de opname alle knoppen, zodat jij je volledig op het gesprek kunt richten.

We raden aan om met maximaal 2 tot 3 gasten naast de host op te nemen; bij meer sprekers wordt het voor de luisteraar lastiger te volgen wie er precies aan het woord is. Je kunt de ruimte bij ons op locatie huren, in een van onze twee studio’s, of wij komen naar jou toe. Is je eigen ruimte niet geschikt, bijvoorbeeld een loods of hal met veel galm, dan zetten we de studio-opstelling op een door ons uitgekozen locatie op.

Benieuwd naar de mogelijkheden? Bekijk onze podcast studio huren of podcast op locatie pagina’s voor meer details.

Publicatie en podcast marketing organiseren

Zelf publiceren is gratis, maar vraagt wel wat basiskennis. Je upload je aflevering op een distributieplatform zoals Soundcloud, en gebruikt een RSS-feed, een soort eigen “laadje” op het internet waarmee platforms onderling kunnen communiceren, om je podcast overal beschikbaar te maken. Die RSS-code haal je doorgaans uit de metadata van je audiobestand.

Vind je dat te veel gedoe, dan kun je de distributie ook uitbesteden aan een betaalde dienst tegen een klein maandelijks bedrag. Let wel op, want stop je met betalen, dan kan je podcast offline gaan. Weeg dat mee in je keuze tussen zelf doen en uitbesteden.

---

Een podcast starten, beginnen of opzetten is met deze stappen goed zelf te doen, maar het kost tijd, want van doelgroepbepaling tot RSS-feeds is er veel dat om aandacht vraagt naast je eigenlijke werk. Wil je een deel of het hele traject liever uit handen geven? Bij Vita Voca denken we mee vanaf de eerste schets tot en met publicatie. Bekijk onze tarieven voor een overzicht, of neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.